Dışişleri Bakanlığı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin imzalanışının 90. yıl dönümüne ilişkin bir açıklamada bulundu.
Yapılan yazılı açıklamada, 20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanan ve ülkenin iç suları olan Türk boğazları üzerindeki egemenliğini teyit eden Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin Türkiye tarafından tam 90 yıldır tarafsızlık, şeffaflık ve titizlikle uygulandığı belirtildi.
“AYNI KARARLILIKLA UYGULANMAYA DEVAM EDECEK
Karadeniz’de barış, güvenlik ve istikrarın ana teminatlarından biri olan sözleşmenin, gerek barış gerek savaş dönemlerinde geçerliliğini kesintisiz şekilde koruduğu ve değerini kanıtladığının ifade edildiği açıklamada, “Türkiye bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni aynı kararlılıkla uygulamaya devam edecektir” ifadeleri kullanıldı.
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ NEDİR?
20 Temmuz 1936’da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye’ye İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerinde tam kontrol hakkı veren ve Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerinin geçişini sıkı kurallara bağlayan uluslararası bir anlaşmadır.
Lozan Barış Antlaşması’na (1923) eklenen Boğazlar Sözleşmesi ile boğazların yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve boğazların her iki yakası askerden arındırılmıştı. Ancak 1930’larda artan küresel tehditler, İtalya’nın Akdeniz’deki saldırgan tutumu ve Türkiye’nin kendi güvenliğini sağlama ihtiyacı, Türkiye’yi bu statüyü değiştirmek için harekete geçirdi. 1936’da İsviçre’nin Montrö şehrinde toplanan konferans sonucunda bugünkü sözleşme kabul edildi.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Marmara Denizi üzerindeki tam kontrolü ve egemenliği Türkiye’ye vermiştir. Anlaşma, Türkiye’nin güvenliğini artırmış, Boğazlar Komisyonu’nu kaldırarak bölgeyi yeniden askerileştirme hakkı tanımış, geçiş rejimini Türkiye’nin inisiyatifine bırakmıştır.
